Het EK 2024 staat vooral in het geheugen gegrift door spectaculaire wedstrijden en volle stadions in Duitsland. Tegelijk bevestigt het toernooi de centrale rol die het EK speelt binnen het Europese voetbal, niet alleen sportief maar ook organisatorisch en economisch. De schaal en impact van het EK 2024 maken duidelijk hoe groot de betekenis van het toernooi is voor de toekomst van het spel in Europa.
Die rol laat ook zien hoe moderne sportevenementen zijn veranderd. Grote voetbaltoernooien draaien niet alleen om wat er op het veld gebeurt, maar ook om financiële structuren, data en informatievoorziening. Fans volgen wedstrijden steeds vaker via analyses, wedstrijdinzichten en statistieken, terwijl inkomsten uit zulke evenementen doelgericht worden ingezet om het voetbal op de lange termijn te versterken.
Tegen 2028 zal bijna één miljard euro aan inkomsten uit het EK 2024 opnieuw zijn geïnvesteerd in het Europese voetbal via het UEFA HatTrick-programma. Daarmee onderstreept UEFA hoe opbrengsten van grote eindtoernooien structureel worden teruggesluisd naar ontwikkeling en groei binnen het Europese voetbal.
Inhoudsopgave
Bijna €1 miljard uit EK 2024 gereserveerd voor herinvestering
Voor de huidige HatTrick-cyclus, gekoppeld aan het EK 2024, heeft UEFA 935 miljoen euro apart gezet voor investeringen. Dat bedrag ligt 21 procent hoger dan in de vorige vierjarige periode. Tussen juli 2024 en juni 2028 kan elke nationale bond tot 17 miljoen euro ontvangen.
Wanneer het EK 2028 van start gaat, zal het totale bedrag dat via HatTrick in het Europese voetbal is geïnvesteerd zijn opgelopen tot 3,5 miljard euro. Dit geld wordt ingezet voor honderden projecten verspreid over het continent, zodat alle lidstaten profiteren van het succes van het EK, ongeacht de sportieve prestaties op het toernooi zelf.
Investeren in voetbal op elk niveau
HatTrick-financiering is bedoeld om voetbal op alle niveaus te versterken. Nationale bonden gebruiken de middelen om deelname te vergroten, infrastructuur te verbeteren en de kwaliteit binnen de voetbalpiramide te verhogen, zowel op als naast het veld.
Een belangrijk deel van de investeringen gaat naar bouw- en renovatieprojecten. Denk aan nationale stadions, trainingscentra en lokale speelvelden. Een zichtbaar voorbeeld is het nationale stadion van Albanië in Tirana, dat mede dankzij HatTrick-financiering werd gerealiseerd en in 2022 de finale van de UEFA Conference League mocht hosten. Vergelijkbare projecten hebben in veel landen geleid tot modernere, veiligere en toegankelijkere sportaccommodaties.
Naast infrastructuur richt HatTrick zich ook op opleiding en organisatie. Bonden investeren in trainersopleidingen, scheidsrechtersprogramma’s, jeugdontwikkeling en breedtesport. Daarmee ontstaat een structurele basis voor groei, los van korte sportieve successen.
Zo werkt het HatTrick-programma
De inkomsten uit het EK worden via HatTrick op drie manieren verdeeld onder de nationale bonden.
Ten eerste ontvangen bonden elke vier jaar investeringsbudgetten die zij kunnen inzetten voor strategische projecten. Deze plannen worden beoordeeld door het UEFA HatTrick-comité, dat de voortgang volgt en ondersteuning biedt waar nodig.
Daarnaast ontvangen bonden jaarlijkse solidariteitsbijdragen om de vaste kosten te dekken. Dit zorgt voor financiële stabiliteit en continuïteit binnen de organisaties.
Tot slot zijn er jaarlijkse stimuleringsbetalingen. Deze belonen bonden die UEFA-standaarden en programma’s implementeren, zoals clublicentiesystemen, goed bestuur, grassroots-initiatieven, vrouwenvoetbal, trainers- en scheidsrechtersopleidingen en integriteitsmaatregelen tegen matchfixing.
Een programma dat meebeweegt met de tijd
Het succes van HatTrick is mede te danken aan voortdurende aanpassing. Elke vier jaar wordt het programma vernieuwd, parallel aan het EK-schema. Voorafgaand aan elke nieuwe cyclus verzamelt UEFA feedback van bonden en andere stakeholders om het programma te verbeteren.
Sinds 2019 worden kennisprogramma’s ondergebracht bij de UEFA Academy. Hierdoor kan HatTrick zich volledig richten op financiële ondersteuning en langetermijnontwikkeling. Deze evolutie zorgt ervoor dat het programma blijft aansluiten bij de veranderende realiteit van het Europese voetbal.
Meetbare impact in heel Europa
De resultaten van HatTrick zijn duidelijk zichtbaar. Er zijn meer dan 1.000 volledige voetbalvelden en ruim 3.000 mini-pitches aangelegd, waardoor voetbal toegankelijker is geworden voor jong en oud. Daarnaast zijn er 39 nationale trainingscentra ontwikkeld voor spelers, trainers en scheidsrechters.
Meer dan 60 procent van de nationale stadions in Europa is gebouwd of gemoderniseerd met HatTrick-steun. Daarbij is veel aandacht besteed aan veiligheid en toegankelijkheid voor supporters met een beperking. Ook op ontwikkelingsgebied zijn de cijfers indrukwekkend, met honderden projecten voor jeugdvoetbal, vrouwenvoetbal en maatschappelijke initiatieven.
Extra waarde buiten het speelveld
De impact van HatTrick reikt verder dan directe investeringen. UEFA schat dat elke euro uit het programma meer dan drie euro aan aanvullende financiering oplevert via overheden, clubs en lokale instanties. Hierdoor ontstaat een sterk sneeuwbaleffect dat de waarde van EK-opbrengsten aanzienlijk vergroot.
Volgens Karl-Erik Nilsson, voorzitter van het UEFA HatTrick-comité, is het programma bedoeld om voetbal op alle niveaus te ondersteunen. Hoewel niet elke bond deelneemt aan EK-eindrondes, zorgt HatTrick ervoor dat alle 55 lidstaten op de lange termijn profiteren.
Een blijvende erfenis van het EK 2024
De nalatenschap van het EK 2024 beperkt zich niet tot sportieve herinneringen in Duitsland. Via HatTrick worden de opbrengsten omgezet in duurzame investeringen die het Europese voetbal nog jarenlang versterken. Van nieuwe speelvelden tot betere opleidingsstructuren: de effecten blijven zichtbaar tot ver na het toernooi.
Wanneer toekomstige UEFA-toernooien van start gaan, zal de invloed van eerdere HatTrick-investeringen opnieuw zichtbaar zijn. Zo blijft het EK 2024 een belangrijke bouwsteen in de ontwikkeling van het Europese voetbal.
